مقالات

انواع کفش های راه پیمایی ، کوه نوردی و سنگ نوردی

2/1 کفش پیاده روی WALKING

برای پیاده روی 3 تا 5 ساعت در مسیرهای پاکوب شده و عموما صاف و کم شیب از کفش های پیاده روی استفاده می شود. این نوع کفش ها از رویه های ترکیبی ، مرکب از چرم و مواد مصنوعی همراه با سیستم زیره ای ضربه گیر تهیه می شوند. رویه ی نرم و قابل انعطاف آن به فرد کمک می کند تا بهتر بتواند قسمت های میانی و قدامی پا را به حرکت در بیاورد و زیره ی آن که عموما لاستیک است ضربات اضافی وارده از کف کفش به پا را خنثی می کند.

2/2 کفش راه پیمایی TREKKING

از کفش های راهپیمایی برای مسافت های طولانی و کم و بیش دشوار استفاده می شود. این نوع کفش ها از رویه ی مرکب از چرم و مواد مصنوعی با سیستم زیره ای محکم تر از زیره ی کفش های پیاده روی ، توام با طراحی متناسب با این نوع فعالیت ورزشی تهیه می شود.

از ان جا که در راه پیمایی ها ، همانند پیاده روی، عملکرد پا بیشتر روی ناحیه ی میانی و قدامی متمرکز است، رویه ی این نوع کفش ها می بایستی که از  راحتی و نرمی و در عین حال مقاومت کافی برخوردار باشند. طراحی رویه ی بلند تا بالای مچ پا با سیستم حفاظتی اسفنجی ، اغلب به فرد استفاده کننده کمک می کند تا هنگام حرکت در سرازیری ها و شیب ها ، فشار وزن بدن در تمامی قسمت های کفش تقسیم شده و در عین حال فرد را از غلتیدن ناگهانی در امان بدارد . زیره ی این نوع کفش ها مقاوم تر از کفش های پیاده روی است و سیستم آن به گونه ای است که فشارها و آسیب های وارده به کف پا ، مچ و زانو هنگام پرش های احتمالی فرد در مسیرهای عبوری جلوگیری می کند. امروزه در ساخت این نوع کفش ها ، از سیستم های تهویه ، کنترل حرارت پا در درون کفش و جلوگیری از نفوذ آب به داخل آن نیز استفاده می شود. وزن کم و متناسب این نوع کفش ها در کاهش مصرف انرژی در فعالیت های راه پیمایی و کوه پیمایی موثر است . بر اساس اطلاعات به دست آمده بیشترین کاربرد را در میان مردم داشته است، خصوصا در ایران که با توجه به جغرافیای کوه های آن در فصل های بهار، تابستان و پاییز، این نوع کفش ها برای راه پیمایی و کوه پیمایی مناسب تر است.

2/3 کفش کوه نوردی MOUNTAINEERING

از کفش های کوهنوردی برای صعود قلل 4000 متری در فصل تابستان ، صعود از شیب های برفی و یخی با درجات متوسط و فعالیت های نیمه زمستانی استفاده می شود. این نوع کفش به طور عام از رویه ای مرکب از چرم ، مواد مصنوعی ساخته می شود و رویه ی آن ها به طور نسبی بلندتر از رویه ی کفش های راهپیمایی طراحی شده و جنس آن ها نیز به دلیل نیاز به استحکام بیشتر مقاوم تر از رویه ی کفش های راه پیمایی است. زیره و ضربه گیر در این نوع از کفش ها بسیار حساس عمل می کند و در طراحی زیره ی آن ها علاوه بر مقاوم بودن سیستم لازم بدان نصب گرامیون نیز در نظر گرفته می شود . سیستم کنترل حرارت پا ، تهویه و جلوگیری از نفوذ ذرات آب نیز در ساخت این نوع کفش ها به کار می رود.

از ان جا که در این نوع کفش ها ، بر خلاف دو نوع قبلی ، سه قسمت قدامی ، میانی و خلفی پا به طور هم زمان فعال هستند ، یه به عبارت دیگر ، در کوه نوردی های نسبتا سنگین ، کوه نورد مجبور است برای گام برداشتن هر سه قسمت پای خود را هم زمان بلند کند ، رویه ی نرم و راحت چندان ضروری نیست.

وزن کم که امروزه یکی از پارامترهای مهم در صعود های کوه نوردی است، در این نوع کفش بسیار حائز اهمیت است و در ساخت آن ها مورد توجه قرار می گیرد.

2/4 کفش کوهنوردی در سرمای زیاد و شرایط سخت این

این نوع کفش ها که ازآن ها در صعود های سنگین و شرایط سخت و زمستانی استفاده می شود، بی شباهت به کفش های کوهنوردی نیستند اما به طور عام به صورت دو پوش ساخته می شوند و رویه ی آن ها کاملا پلاستیکی یا چرم بسیار ضخیم است. البته در تکنولوژی جدید رویه ی پلاستیکی ، به دلیل سبک تر بودن ، از رویه ی چرمی ترجیح داده می شود. رویه ی این نوع کفش ها ضمن آن که سبک هستند می توانند از پاها در مقابل فشارهای محیط بیرونی محافظت کنند و رویه ی آن ها به گونه ای طراحی شده است که اغلب تا قسمتی از ساق پا را نیز در بر میگیرند. زیره ی این کفش ها کاملا لاستیکی است و تویسط ماشین های پرس مخصوص به رویه ی پلاستیکی کفش نصب می شود. ( یا به رویه ی پلاستیکی کفش متصل می شود) ضمنا در تمامی آن ها محل مناسبی برای نصب گرامپون در نظر گرفته شده است.

از آنجا که رویه ی این نوع کفش ها کاملا پلاستیکی است استفاده از سیستم تهویه در ساخت آن ها ضرورتی ندارد و بی تاثیر است. اما پوش داخلی این کفش ها وظیفه ی کنترل گرمایش پا را به عهده دارد. چرم های طبیعی ، مواد مصنوعی و الیاف خاص کنترل کننده ی حرارت پا در ساخت پوش های یاد شده به کار گرفته می شود . اخیرا برای ساخت آن ها از نوعی اسفنج خاص که عایق بسیار خوبی برای کنترل حرارت پا است استفاده می شود. همان گونه که در کفش های راه پیمایی و کوهنوردی اشاره شد ، در این نوع کفش ها نیز ، وزن کم یکی از پارامترهای تعیین کننده ی کیفیت آن ها است.

کتانی سنگ نوردی

همان طور که در قسمت اول معرفی کفش های سنگ نوردی اشاره شد ، پیشرفت روزافزون در رشته ی سنگ نوردی به قدری افزونی یافت تا این که کفش های سنگ نوردی نتوانستند جوابگوی نیاز سنگ نوردانی باشند که مایل هستند صعودهایی با درجات سختی بالا داشته باشند.

آنان برای آن که بتوانند یک صعود خوب داشته باشند مایل هستند از تمامی عوارض پدید آمده بر روی مسیر مورد نظر خود نهایت استفاده را بگیرند و از آنجا که پاهای آنان نقش بسیار مهمی در صعود آنان دارد ، توجه خاصی نیز به آن دارند. کتانی های سنگ نوردی به دلیل انعطاف پذیری فراوان در ناحیه ی میانی و قدامی پا و به دلیل کاربرد مکانیزم اصطحکاک و چسبندگی در قسمت زیره های آنان به سنگ نوردان این امکان را می دهد تا نهایت استغاده را بگیرند . در این نوع صعود ها یعنی صعود های با درجه ی بالا نهایت دقت سنگ نوردان به جایی رسیده که حتی این نوع کتانی های نیز کاربردهای خاصی پیدا کرده اند و تفاوت هایی با هم دیگر دارند. به عنوان مثال اگر سنگ نوردی بخواهد از صعود خود از دقت بیشتری در ناحیه ی پای خود داشته باشد ، کتانی سنگی را انتخاب میکند که بسیار جذب و جفت تر در پا ، زیره ی آن نازک تر و چسبنده تر باشد.

سنگ نوردان به تناسب صعود های خود از دیواره های طبیعی ، مصنوعی ، صعود های کوتاه و تمرینی می توانند از انواع مختلف کتانی های سنگ نوردی ، شامل ساق دار، بدون ساق کشی ، بندی ، چسبی ، با زیره هایی با قطرهای مختلف و خاصیت چسبندگی کم و زیاد استفاده کنند.

انتخاب اندازه یا فیت بودن پا در داخل کتانی نوع قالب ( وضعیت چرخش ناحیه ی قدامی و میانی پا) به فراخور مقدار دقت خود در حین صعود دارد .

جنس کتانی های سنگ نوردی عموما از چرم طبیعی ، سیستم حفاظتی دورتا دور لاستیکی همراه با زیره ای از نوعی لاستیکی خاص تهیه و بسیار سبک وزن هستند.

2/5 کفش های سنگ نوردی

فعالیت های سنگ نوردی در روند تکاملی خود ، و در عصر پیشرفت های روزافزون به رشته های مختلفی تقسیم شد .و متناسب با هر یک از آن ها انواع کفش های سنگ نوردی نیز پدید آمده است.

برای آن که مفهوم درستی از این نوع کفش ها داشته باشیم بهتر است که آن ها را تقسیم بندی کنیم. این تقسیم بندی کاربردهای آنان را تفکیک کرده و نیاز ما نیز بهتر شناخته می شود.

کفش سنگ و کتانی سنگ نوردی

( نسل دوم کفش های سنگ نوردی )

قبل از وجود کتانی های سنگ نوردی عملا فعالیت های سنگ نوردی با یک نوع کفش انجام می گرفت. این نوع کفش ها که امروزه تغییراتی نیز کرده اند ، بی شباهت به کفش های کوهنوردی نبودند. رویه ی آن ها ضخیم و زیره های آن ها دارای عاج هایی به ضخامت های 7 تا 5 میلیمتر می رسید و کاربردهای آن ها بیشتر در صعود های مصنوعی ( خصوصا با استفاده از رکاب ) بود و چون گاهی دیواره نوردان مجبور بودند که بدون استفاده از رکاب به صعود خود بپردازند نمی توانستند چندان بهره ای از آن ها بگیرند. رفته رفته تغییراتی در آن ها شکل گرفت ، رویه ی آن ها نرم تر و منعطف تر شد ، زیره های آنان بسیار کم عاج و یا حتی از بین رفت و سیستم حفاظتی دور تا دور لاستیکی را در بر گرفت و امروزه ، دیواره نوردانی که مایل هستند زمان زیادی را بر روی دیواره ها بگزرانند از آن ها استفاده می کنند.

جنس رویه ی آن ها اغلب از چرم طبیعی و زیره ی آن ها از نوعی لاستیک خاص است و نسبت به کفش های قدیمی بسیار سبک وزن هستند.

نتیجه

حاصل سخن آن که توجه به ساختار پا و همچنین تعیین دقیق نوع فعالیت مورد نظر در ورزش های کوهستانی ، مهمترین عوامل در انتخاب یک کفش مناسب است که با رعایت آن می توان از فعالیت ورزشی در نهایت فرح افزایی و سلامتی ، بیشترین بهره برداری را داشت و در عین حال از ایجاد آسیب و ضربه و هزینه های بیهوده جلوگیری کرد.

یک کوهنورد ماهر می داند که برای یک صعود بالای 4000 متر از یک کفش کتانی ساده یا پوتین سربازی نباید استفاده کند و از سوی دیگر می داند که نیازی به استفاده از کفش های کوهنوردی سنگین برای کوه پیمایی و یا راه پیمایی های دشوار نیست.

امروزه هر کوهنوردی می تواند متناسب با ساختار پای خود و نوع فعالیت و درجه ی دشواری ، از یک دامنه گردی سبک ، راه پیمایی تا صعود های سخت و دشوار زمستانی ، کفش مورد نیاز خود را تهیه کند . سنگ نوردان نیز می توانند متناسب با نوع صعود خود ، درجه ی سختی و همچنین میزان حساسیت و دقت مورد نظر ، از انواع کتانی های سنگ نوردی مانند کتانی های ساق دار ، بدوق ساق کشی ، بندی، چسبی با زیره های دارای ضخامت های متفاوت و همچنین درجه های متفاوت اندازه و تنگی کتانی ، چسبندگی زیره و نوع قالب ( وضعیت زاویه داشتن نواحی قدامی و میانی نسبت به محور مستقیم نواحی سه گانه ی پا) استفاده کنند. بدون شک روند تکاملی و تغییراتی که در ساخت انواع کفش های کوه نوردی و از جمله کتانی های سنگ نوردی صورت پذیرفته است به همین جا ختم نمی شود؛ بلکه با گسترش بیشتر این گونه فعالیت های ورزشی و پدید آمدن ابعادی تازه تر در این گستره، شاهد تخصصی شدن هر چه بیشتر آن ها ، هم در عرصه ی کاربرد و هم در عرصه ی تولید خواهیم بود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *