مقالات

مروری کوتاه در آناتومی و فیزیک پای انسان

آناتومی و فیزیک پای انسان

شناخت فیزیک پای انسان به طور کلی و گای خود به طور خاص نخستین گام برای انتخاب یک کفش مناسب برای نوع فعالیت مورد نظر است . انسان در طول عمر خود به طور متوسط مساحتی به طول تقریبی 120.000 کیلومتر را با پاهای خود می پیماید . این مساحت سه برابر طول خط استوا است. وزنی که انسان به طور متوسط بر روی دو پای خود تحمل می کند به طور تقریبی برابر 1000تن است. در هر پای انسان بیش از 25 ماهیچه حرکات قسمت های مختلف آن را کنترل می کنند و انعطاف پذیری آن ها به عهده ی حدود 33 مفصل است.

فشاری که به پاشنه ی پا وارد می شود در حین راه رفتن معادل 85 درصد بدن ، هنگام دویدن آهسته معادل 17 درصد و هنگام دویدن تند معادل 250 درصد وزن بدن است. طبیعی است که فشار وارده به پای انسان در فعالیت هایی مانند کوهنوردی از حالت های یاد شده بیشتر خواهد بود.

در صرتی که پاشنه ی کفش از نظر شکل ، ارتفاع و جایگاه مناسب باشد فشارهای مکانیکی کمتری به آن وارد شده و در نتیجه تحمل این فشارها برای فرد آسان تر می شود.

1/1 پای انسان 28 استخوان کوچک و بزرگ به هم پیوسته ، با سیستم پیچیده ای که به وسیله ی پی ها به هم پیوند داده شده است ، در هر پا فعال هستند . پای انسان در اثر فعالیت این مجموعه است که کار نگهداری وزن بدن ، به حال موازنه در آوردن آن در موقع ایستادن و راه رفتن ، حرکت دادن بدن به جلو و عقب و غیره را انجام می دهد. این 28 استخوان به سه گروه بزرگ تقسیم می شوند:

Tarsusالف) تارسوس

Metatarsusب) متاتارسوس

Phelanjج) فلانج

هر کدام از گروه های یاد شده خود شامل تقسیماتی هستند :

 الف) گروه تارسوس خود از 7 استخوان جداگانه با نام های زیر تشکیل شده است :

  1. اس کالیمی
  2. آستراگالوس
  3. اسکافوید
  4. انترال کانی فورم
  5. میدل کانی فورم
  6. اکسترنال کانی فورم
  7. کابوید

7استخوان یاد شده در عقب پا و زیر ساق پا قرار گرفته و کار آنها دریافت وزن بدن در موقع ایستادن ، راه رفتن، تاب خوردن ،جلو و عقب رفتن بدن انسان است . استخوان اس کالیس بزرگترین استخوان در پاشنه ی پا در گروه تارسوس است و در آخر گودی پا قرار گرفته و نگهدارنده ی وزن بدن است و اسنخوان آستراگالوس همراه با استخوان های ساق به فرم گیری استخوان مچ پا کمک می کند.

ب) گروه متاتارسوس از 5 استخوان باریک و قلمی بلند تشکیل شده که در جلو و روی پا قرار دارند و انگشت های پا را به تارسوس وصل وصل می کنند. این استخوان ها نصف …قوز یا قوسی پا هستند و سر آن ها پایه ی پیشین قوسی و درازای پا را تشکیل ی دهند.

ج) گروه فلانج از 14 استخوان تشکیل شده که محل آن ها در پنجه هاست . این استخوان ها پیوسته به یکدیگر هستند و معمولا با متاتارسوس در یک ردیف بوده و به آن ها وصل می شوند.

نحوه ی استقرار سه گروه استخوان یاد شده در تصویر شماره …. مشخص شده است.

½ انگشتان

هر انگشت پای انسان دارای سه استخوان کوچک است به استثنای انگشت بزرگ که فقط دو استخوان دارد. زیر گردی انگشت بزرگ دو استخوان مهره ای شکل به نام (سی سی موید) وجود دارد که به عنوان محافظ برای تاندون بزرگ که خم و راست کننده ی انگشت بزرگ است ، عمل می کند. وظیفه و کارکرد اصلی انگشتان پا ، گیر دادن پا در موقع حرکت است به گونه ای که فشار نهایی یک قدم به جلو تکمیل شده و وزن بدن به پای دیگر منتقل شود. انگشت بزرگ متصدی حمل قسمتی از وزن بدن به هنگام تکمیل قدم برداری است. هنگامی که می ایستیم عملا وزنی بر روی انگشتان نمی افتد ، اما وضعیت گیراییی آ نها بر زمین در حفظ تعادل موثر است و حرکت به جلو را تسهیل می کند.

هنگام رته رفتن، شست پا حالت متعادل را حفظ می کند در حالی که سایر انگشتان وضعیت خمیده به خود می گیرند تا حرکت رانده شدن به جلو را تسهیل کنند. در هنگام حرکت به روی سطوح ناهموار ، ساختمان استخوانی پا با حالت انعطاف پذیری خود ، اثرات سوء ناهمواری را تا حدودی خنثی می کند. سه قسمت داخلی پا قابلیت تحرک کمتری دارد . بیشتر نقش نگاه دارنده قوس قدامی ، خلفی ( طولی) پا را ایفا می کند. بدین ترتیب راه رفتن هر انسانی با انسان دیگر اندکی متفاوت است. به گونه ای که اغلب می توان اشخاص را از روی گام برداشتن آن ها شناسایی کرد. در هر گامی که بر می داریم ابتدا پاشنه ی پا با زمین برخورد میکند و سپس وزن بدن به جلوی پا منتقل شده و در نهایت به انگشتان می رسد. تا زمانی که پاشنه ی پای دیگر به زمین برخورد کند ،تمام وزن بدن ما روی یک پا تحمل می شود.

1/3 تاندون ( رباط)

از دیگر اجزای مهم تشکیل دهنده ی ساختار پا ، تاندون ها یا رباط هستند . تاندون ها بافت های همبند مستحکمی هستند که عضلات را به استخوان متصل می کنند . با انقباض عضلات ، رباط متصل به آن ها باعث کشیده شدن استخوان مربوطه می شود. در ساختمان پای انسان بیش از 100 رباط ( لیگمان ) شرکت داشته و باعث ثبات و قابلیت انعطاف آن می شود. به جرات می توان گفت که لیگمان بلند کف پا یکی از محکم ترین رباط های بدن انسان است. این لیگمان همراه با استخوان پاشنه ی پا ، بیشترین وزن بدن را تحمل می کنند.

¼  اعصاب

شعبه ی عصبی موجود در کف پاها نیز جزء سهم دیگری از ساختار پای انسان است . دقت و حساسیت انتهای اعصاب در پاها موجب برقراری ارتباط بین فشارهای وارده، مراکز حفظ تعادل در مغز می شود. مغز از طریق اعصاب حرکتی، انقباضات عضلانی را به گونه ای نتظیم می کند که این تعادل بر قرار شود. در اثر وفور رشته های اعصاب پوست کف پاها، تحریک آن ها به راحتی صورت می پذیرد و غلغلکی بودن کف پاها ناشی از معین موجود شبکه ی عصبی است. محل عبور رشته های عصبی مربوط به قسمت های مختلف بدن در کف پا در تصویر شماره ی …. مشخص شده است.

قسمت های 3 گانه ی پا و قوس های طولی و عرضی آن

پای انسان با توجه به عملکرد ( فونکسیون) آن ، به سه قسمت قدامی ، میانی و خافی تقسیم می شود. در تصویر شماره ی …. هر یک از این قسمت ها قابل مشاهده است. قوس های پا دارای دو جهت طولی و عرضی هستند. قوس طولی ، قوس قدامی . خلفی است که حداکثر ارتفاع آن در قسمت میانی قرار دارد. برقراری این قوس ها، معلول شکل استخوان ها ، رباط های نگاه دارنده و فعالیت عضلانی است. قوس های موجود در ساختار پا موجب می شوند که فشار ناشی از وزن بدن توسط پاها ، قابل تحمل باشد.

ارتفاع قوس طولی پا ، در وضعیت ایستاده ، به علت فشار ناشی از تحمل وزن بدن ، در مقایسه با وضعیت های نشسته یا درازکش که تحمل وزن بدن کمتر است یا اصلا عمل نمیشود، کمتر است.

در بعضی از افراد به دلایل متعدد، ممکن است ارتفاع قوس های طولی و عرضی کم باشد که در اصطلاح به آن ” صافی کف پا ” گفته میشود. صافی کف پا با توجه به حالت و شدت ناهنجاری ، انواع گوناگون دارد. کف پای کودکان در هنگام نوزادی اغلب صاف به نظر می رسد. این امر به علت چربی زیاد موجود در کف پای آن ها است. در تصویر شماره ی …. سه نوع اصلی از وضعیت پا با قوس های متفاوت را می توان مشاهده کرد. اگرچه این 3 وضعیت از نظر شکل عمومی پا و عملکرد آن یکسان هستند اما دارای تفاوت های اساسی هستند که خصوصا از نظر کاربرد کفش مناسب باید در نظر گرفته شوند.

42560268 – digital composite of highlighted bones of man on treadmill

سه نوع اصلی پای انسان

سه نوع اصلی پای انسان را از نظر وضعیت قسمت های قدامی ، میانی و خلفی و قوس های طولی و عرضی همان گونه که در تصویر شماره ی …. مشاهده می شود ، در پای شما تیک رویه ی پا بسیاربلند است ( قوس عرضی زیاد است) فشار وزن بدن بیشتر بر روی قسمت های میانی و قدامی قرار دارد بنابر این نمی توان انتظار داشت که کفش های معمولی پاسخگوی نیازهای افرادی باشند که دارای ویژگی های این نوع از پا هستند.

در پای شما تیک بی قوس عرضی بسیار کم و رویه ی پا کاملا صاف است . در این نوع از پاها فشار وزن بدن بیشتر بر روی قسمت خلفی و پاشنه پا است. صاحبان این نوع پا از کف پای خود ناراضی هستند . بنا براین می بایستی از کفش های خاص و متناسب با آناتومی پای خود استفاده ککند.

در پای شماره ی سی قوس های طولی و عرضی پا متناسب بوده و فشار وزن بدن در هر سه قسمت خلفی ، میانی و قدامی تقسیم شده است. این نوع پاها به طور عام نرمال محسوب می شوند. یادآوری این نکته ضروری است که شرکت های تولید کننده ی کفش نیز ، پای شماتیک سی را در طراحی قالب و ساختار کفش مورد توجه و ملاک عمل ، قرار می دهند. بنابراین بسیاری از افراد که از کفش خود ناراضی هستند ابتدا باید به ساختار پای خود توجه کنند و در شرایطی که ساختار پای آن ها منطبق با ساختار پای شماتیک سی نبود ، نسبت به تهیه ی کفش متناسب با پای خود اقدام کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *